Alle toonladders in majeur en mineur met pianovingerzetting

Een ‘toonladder’ is een opeenvolging van een vast aantal verschillende tonen.

Op de piano kan zo’n reeks bestaan uit vijf tot twaalf tonen. Bij een majeur- of mineurtoonladder gaat het om zeven verschillende tonen met vaste afstanden tussen de tonen.

Om zelf toonladders te bouwen is het handig om eerst naar halve (0,5) en hele (1) toonafstanden te kijken. Tussen elke pianotoets, zwart of wit, zit altijd een halve stap van 0,5. Sla je één toets over, dan maak je een hele stap van 1. Zie figuur 1.

Figuur 1. Toonafstanden

Majeur en mineur toonladders hebben een vast aantal hele en halve toonafstanden. Hieronder in figuur 2 vind je die stappen met een uitwerking voor C-majeur en C-mineur als voorbeeld.

Figuur 2. De bouw van toonladders

Je hebt 12 verschillende tonen op de piano. Dus er zijn 12 majeur- en 12 mineurtoonladders.

De tekst gaat hieronder verder…

De duimen van beide handen krijgen het cijfer 1, de wijsvinger 2, de middelvinger 3, de ringvinger 4 en de pink 5. Zie figuur 3.

Figuur 3. Pianovingerzetting: cijfers

Je kiest altijd een vingerzetting die prettig voelt en bij jouw handen past. Er bestaat geen vaste regel die voor iedereen werkt. Zeker wanneer je vanaf een zwarte toets speelt, kunnen er meerdere goede opties zijn.

Hieronder staan vier richtlijnen die voor de meeste pianisten duidelijkheid geven.

1. Plaats de duim niet op zwarte toetsen. De duim is korter dan de andere vingers, terwijl zwarte toetsen hoger liggen. Dat maakt het fysiek minder handig. Gebruik daarom je overige vier vingers voor de zwarte toetsen en houd de duim op de witte toetsen.
2. Start je toonladder op een witte toets, dan begin je meestal met de duim (1) in de rechterhand en met de pink (5) in de linkerhand.
3. Start je toonladder op een zwarte toets, dan begin je in de rechterhand met vinger 2 of 3 en in de linkerhand met vinger 3 of 4.
4. Oefen toonladders eerst over één octaaf en daarna over twee. Een octaaf bestaat uit acht tonen, van een begintoon tot dezelfde toon hoger. Let bij toonladders die op een witte toets beginnen op dat je in de rechterhand niet eindigt met vinger 5, maar met vinger 1. Alleen dan kun je soepel verder naar twee octaven.

Figuur 4. Octaven

Op basis van de 4 genoemde richtlijnen (en in lijn met veel pianomethodes) zijn hieronder de specifieke vingerzettingen gekozen. Ook is vooral bij de zwarte toetsen toonladders rekening gehouden met een vingerzetting die werkt wanneer je toonladders over meerdere octaven speelt.

De majeurtoonladders staan in alfabetische volgorde.

Op basis van de vier genoemde richtlijnen (en in lijn met veel pianomethodes) zijn hieronder specifieke vingerzettingen gekozen. Ook is vooral bij de zwarte toetsen toonladders rekening gehouden met een vingerzetting die werkt wanneer je toonladders over meerdere octaven speelt.

De mineurtoonladders staan in alfabetische volgorde.

Je kent nu de toonladders met de bijbehorende vingerzettingen. De volgende stap is om ze goed te oefenen. Hieronder volgen drie tips.