Jazzstandards voor beginners en gevorderden: overzicht

Welke jazzstandards kun je het beste leren als je begint met jazz? En welke nummers zijn geschikt als je al wat meer ervaring hebt?

Jazzstandards vormen de basis van het jazzrepertoire. Je hoort ze op talloze opnames, speelt ze tijdens jamsessies en komt ze tegen in vrijwel iedere jazzopleiding. Hoe meer standards je kent, hoe gemakkelijker je muzikale verbanden gaat herkennen. En hoe vrijer je wordt tijdens het improviseren.

In dit blog vind je jazzstandards op drie niveaus, gebaseerd op een repertoirelijst van jazzpedagoog Jamey Aebersold. Daarnaast komen inzichten uit The Jazz Theory Book van Mark Levine aan bod en uiteraard mijn eigen inzichten. Op iedere indeling is veel kritiek mogelijk, maar hopelijk geeft dit blog je wel een richting.

Wil je jazzstandards beter begrijpen en zelfstandig leren spelen? In mijn online jazzpianocursus verdiep je je in jazztheorie, akkoorden, voicings, begeleiding en improvisatie binnen verschillende jazzstijlen.

1. Jazzstandards voor beginners

Let op: 'beginner' betekent in dit blog niet dat je nog géén noot kunt spelen, maar dat je nog aan het begin staat van het samenstellen of uitzoeken van je repertoire of het spelen van jazzstandards. En een nummer op beginnersniveau hoeft niet in álle opzichten eenvoudig te zijn. Uiteindelijk gaat het er ook om wat je met een standard doet. Je kunt een standard vaak zo makkelijk en zo moeilijk maken als je zelf wilt. Daarom staan sommige standards in het overzicht voor beginners én gemiddeld niveau.

De vermelde toonsoorten zijn de bekende of meest voorkomende toonsoorten waarin deze standards worden gespeeld. Van sommige nummers bestaan meerdere gangbare versies. Waar een x staat, is er minder overeenstemming over welke toonsoort als standaard geldt. Dit geldt ook voor de volgende lijsten.

JazzstandardToonsoort
Ain't Misbehavin'C / E♭
All BluesG
All of MeC
Alone TogetherDm
Autumn LeavesEm / Gm
Bag's GrooveF
Blue BossaCm
Blue in GreenDm
Blue MonkB♭
C-Jam BluesC
Cold Duck TimeF
DoxyB♭
Fly Me to the MoonC
In the Wee Small HoursC
Lester Leaps InB♭
Mack the KnifeB♭
MistyE♭ / C
Mr. P.C.Cm
My Little Suede ShoesE♭
Song for My FatherFm
St. ThomasC
SummertimeDm
Take the A TrainC
There Is No Greater LoveB♭
Watermelon ManF
What Is This Thing Called Love?Cm
Work SongFm

In mijn online jazzpianocursus leer je als jazzbeginner volledig uitgewerkte standards zoals Autumn Leaves, Fly Me to the Moon en Blue in Green. Ik speel ze voor, licht toe wat ik doe en hoe je nieuwe informatie erin verwerkt. Probeer 7 dagen gratis mijn jazzcursus uit.

2. Jazzstandards voor gemiddeld niveau

Ken je inmiddels een aantal standards en ben je vertrouwd met de basis van jazzharmonie? Dan is het tijd om je repertoire uit te breiden. Soms zit de moeilijkheid in een paar specifieke akkoorden, soms in een heel gedeelte van de compositie of soms in het ritme en de timing.

JazzstandardToonsoort
A Night in TunisiaDm
After You've GoneB♭
All BluesG
Angel EyesCm
AnthropologyB♭
Autumn LeavesGm / Em
BeatriceF
Body and SoulE♭m
Cantaloupe IslandFm
East of the Sun (West of the Moon)G
FootprintsCm
FourE♭
Groovin' HighE♭
How High the MoonG
Indiana (Back Home Again in Indiana)F
It Could Happen to YouE♭
Just FriendsF
Killer JoeC
Lester Leaps InB♭
Maiden VoyageD
Meditation (Meditação)C
My Favorite ThingsEm
My Funny ValentineCm
OleoB♭
On Green Dolphin StreetC / E♭
PerdidoB♭
Recorda MeAm
Satin DollC
Scrapple from the AppleF
Silver's SerenadeEm
SmileF
So WhatDm
Softly, as in a Morning SunriseCm
Song for My FatherFm
SugarCm
Sweet Georgia BrownA♭
Take the A TrainC
The Days of Wine and RosesF
The Girl from IpanemaF
TristeB♭
Watermelon ManF
When I Fall in LoveE♭
Yardbird SuiteC

Loop je steeds vast op dezelfde passage? Haal die dan even uit het nummer en bestudeer de akkoordprogressie afzonderlijk. Vaak wordt de rest van het stuk daarmee ook een stuk overzichtelijker.

3. Jazzstandards voor gevorderden

Ben je toe aan meer harmonische uitdaging? Dan bieden deze composities genoeg materiaal om je een tijd mee bezig te houden. Bij sommige standards vraagt vooral één passage extra aandacht. Bij andere is de harmonie door het hele nummer heen uitdagend.

JazzstandardToonsoort
AireginFm
All the Things You AreFm
Along Came BettyA♭
AnthropologyB♭
Ask Me NowD♭
Black NileDm
Central Park WestB
CherokeeB♭
Con AlmaC
ConfirmationF
CountdownC
Dolphin DanceE♭
Donna LeeA♭
E.S.P.F
Fee-Fi-Fo-FumB♭
Giant StepsE♭
Have You Met Miss Jones?F
How InsensitiveDm
I Got RhythmB♭ / F
In Your Own Sweet WayB♭
InvitationCm
Lazy BirdG
Moment's NoticeE♭
NefertitiC / B♭ / E♭
OrnithologyG
Scrapple from the AppleGm
Speak No EvilCm
Star EyesE♭
Stella by StarlightB♭ / G
Sweet and LovelyC

Wil je verder de diepte in, kijk dan ook eens naar de ballads en composities van Wayne Shorter, Horace Silver, John Coltrane en Benny Golson.

4. Hoeveel jazzstandards moet je kennen?

Hoe meer nummers je kent, hoe groter je muzikale mogelijkheden worden. Als je een standard uit je hoofd kent, hoef je niet steeds naar een leadsheet uit het realbook te kijken. Je kunt beter luisteren naar wat er gebeurt en daar tijdens het spelen op reageren.

Kun je iedere week één nieuwe standard leren? Of misschien slechts één per twee weken? Ook dan heb je na een paar maanden al een aardig repertoire opgebouwd. Sommige standards zijn zo bekend dat je ze eigenlijk gewoon moet kennen als je regelmatig met andere jazzmusici wilt spelen.

Maar laat je eigen smaak vooral ook meetellen. Iedere jazzmusicus heeft zijn favoriete nummers, en die lijst verandert in de loop van de jaren. Een standard die je vandaag weinig zegt, kan later zomaar een favoriet worden.

5. Jazzstandards in verschillende toonsoorten

Je hebt een standard netjes ingestudeerd in één toonsoort. Vervolgens roept iemand tijdens een jamsessie het nummer in een andere toonsoort. Dat kan gebeuren. Veel jazzstandards worden namelijk in meerdere toonsoorten gespeeld. Het is daarom handig om de gangbare versies te kennen.

JazzstandardToonsoorten
Easy LivingF / E♭
Embraceable YouE♭ / G
EquinoxCm / C♯m
Just FriendsB♭ / G
My Shining Hourx
Night and DayE♭ / C
On Green Dolphin StreetE♭ / C
Spring Is HereA♭ / G
You're a Weaver of DreamsG / F / C / E♭

Een interessant voorbeeld is Equinox van John Coltrane. Dit nummer wordt meestal als blues in C mineur gespeeld, terwijl C♯ mineur de oorspronkelijke toonsoort is. Probeer bekende standards dus ook eens in een andere toonsoort te spelen.

6. Jazzstandards met verschillende akkoordprogressies

Van veel standards bestaan verschillende harmonische versies. Jazzmusici hebben door de jaren heen bestaande composities opnieuw geïnterpreteerd en daarbij soms de oorspronkelijke akkoorden veranderd.

Luister bijvoorbeeld eens naar deze versies:

JazzstandardVergelijk deze versies
Round MidnightThelonious Monk en Miles Davis
Tea for TwoOorspronkelijke akkoordprogressie en de versie van Thelonious Monk
Well, You Needn'tThelonious Monk en Miles Davis
When Lights Are LowBenny Carter en Miles Davis

Sommige jazzstandards hebben bovendien vergelijkbare akkoordprogressies. Denk aan de twaalfmatenblues en de zogenaamde rhythm changes, gebaseerd op I Got Rhythm. Als je deze akkoordprogressies eenmaal herkent, zul je ze in steeds meer nummers tegenkomen. Dat maakt het leren van nieuwe standards een stuk gemakkelijker.

7. Jazzstandards met verschillende titels

Nog iets om rekening mee te houden: sommige standards zijn onder meerdere namen bekend. Zo wordt On Green Dolphin Street tijdens jamsessies vaak gewoon Green Dolphin Street genoemd.

JazzstandardAlternatieve titel
Lotus BlossomAsiatic Raes
On Green Dolphin StreetGreen Dolphin Street
RecordameNo Me Esqueca

8. Jazzcomposities voor verdere verdieping

Naast de bekende standards zijn er veel jazzcomposities waar je ontzettend veel van kunt leren. Soms vanwege een prachtige melodie, soms vanwege de vorm of de manier waarop spanning wordt opgebouwd.

Neem bijvoorbeeld Goodbye Pork Pie Hat van Charles Mingus. Een prachtig voorbeeld van hoeveel muziek je in slechts twaalf maten kunt onderbrengen. Of luister naar Crescent, Wise One en Lonnie's Lament van John Coltrane. Stuk voor stuk composities waar je veel kunt leren over het schrijven van een mooie melodie.

Een paar composities die zeker de moeite waard zijn:

CompositieComponistWat je kunt bestuderen
CrescentJohn ColtraneMelodische ontwikkeling
Goodbye Pork Pie HatCharles MingusMuzikale ontwikkeling binnen twaalf maten
La AlhambraBobby HutchersonSpanning en ontspanning
Lonnie's LamentJohn ColtraneMelodische ontwikkeling
Overtaken by a MomentDonald BrownUitgebreide compositievormen
StardustHoagy CarmichaelMelodie en vorm
Tell Me a Bedtime StoryHerbie HancockUitgebreide compositievormen
Wise OneJohn ColtraneMelodische ontwikkeling

9. Jazzstandards die het beluisteren waard zijn

Soms hoor je een nummer en denk je: wat moet ik hiermee? Totdat je een uitvoering hoort die je er heel anders naar laat luisteren. Dat maakt het zo interessant om verschillende interpretaties van dezelfde standard te ontdekken.

Luister bijvoorbeeld eens naar:

  • Nancy with the Laughing Face van John Coltrane
  • Too Young to Go Steady van John Coltrane
  • Someday My Prince Will Come van Miles Davis
  • Tea for Two van Thelonious Monk
  • Stardust van John Coltrane
  • Somewhere Over the Rainbow van Keith Jarrett

Misschien spreekt een bepaalde compositie je aanvankelijk niet aan. Geef het nummer dan toch een kans. De uitvoering van een goede jazzmusicus kan je kijk op die muziek volledig veranderen.

10. Bouw je eigen jazzrepertoire op

Je hoeft natuurlijk niet alle standards uit dit blog te leren. Kies nummers die je aanspreken en bouw je repertoire geleidelijk uit. En vergeet niet: de niveau-indeling is een richtlijn. Ook een eenvoudige standard kan muzikaal heel uitdagend zijn. Het hangt er maar vanaf wat je ermee doet!

Wil je verder werken aan je jazzpianospel? In mijn online jazzpianocursus van Harmanus Music Academy leer je jazztheorie, akkoorden, voicings, begeleiding en improvisatie toepassen binnen verschillende jazzstijlen. Probeer gratis 7 dagen.

Bekijk de online jazzpianocursus